الکترود, صنعت

روش‌های شناسایی الکترودها

الکترودها به دو طریق شناسایی می‌شوند:

 

  • سیستم رنگ در ته مفتول با استفاده از مشخصات سازندگان الکترود
  • استفاده از روش نامگذاری یک آیین نامه شامل چند عدد و حرف که با توجه به نوع استاندارد مورد نظر، روش شناسایی متفاوت است.

در این قسمت به معرفی روش شناسایی الکترودها، طبق یکی از متدوال‌ترین آیین‌نامه‌ها می‌پردازیم.

 

روش شناسایی الکترودها در آیین‌نامه AWS A5.1

 

عبارت A.W.S مخفف American Welding Society است یعنی جامعه جوشکاران امریکا اما به این علت طبقه بندی الکترودهای جوشکاری را براساس استاندارد اینNGO معرفی می‌کنیم که این استاندارد بین‌المللی است و در اکثر کشورها از جمله کشور ما به عنوان ملاک شناسایی الکترودها شناخته می‌شود.

 

الف. حرف E  قبل از یک عدد چهار یا ﭙنج رقمیEXXXXX منظور الکترود است که در روش جوشکاری با قوس الکتریکی مورد استفاده قرار می‌گیرد. چنانچه جوشکاری با روش گازانجام گیرد از کلمه E استفاده نمی‌شود بلکه بجای آن از حرف RG استفاده می‌شود.

 

ب. عدد دو یا سه رقمی بعد از حرف E مشخص کننده حداقل استحکام کششی فلز جوش بر حسب کیلو پوند بر اینچ مربع است.

 

مثلاً E100xx, E60xx که منظور ۶۰ k.s.i یا ۶۰۰۰۰ P.S.i و k.s.i 100 منظور استحکام کششی جوش است که ممکن است بر حسب Welded As یا تنش زدائی شده (Stress Relieved) بیان گردیده باشد که این موضوع توسط دستورالعمل سازنده مشخص می‌گردد.

 

ج. دومین عدد از سمت راست مشخص کننده وضعیت مجاز جوشکاری است که الکترود برای آن وضعیت طراحی شده است. بطور مثال الکترود با این کد EXX1X برای تمام وضعیت‌های جوشکاری قابل استفاده است.

 

منظور از عدد ۱ الکترود در همه وضعیت ها قابل استفاده است EXX1X  (All Position)
منظور از عدد ۲  الکترود ففط در وضعیت‌های تخت و افقی قابل استفاده است EXX2X (Flat & Horizontal)
منظور از عدد ۳  الکترود فقط در وضعیت تخت قابل استفاده است EXX3X (Flat)
منظور از عدد ۴ الکترود در همه وضعیت‌ها به جز عمودی سر بالا قابل استفاده است EXX4X 

 

در عدد آخر سمت راست مشخص کننده چندین عامل نظیر نوع جریان و قطبیت مورد استفاده (AC-DCSP-DCRP) و همچنین نوع ترکیبات پوشش الکترود است. به عنوان مثال آیا در پوشش الکترود، پودر آهن وجود دارد یا خیر؟ و نیز آیا الکترود کم هیدروژن است ؟ و یا هر دو؟

 

اگر علامت چهارم یا علامت آخر:

  • ۰ باشد موارد استعمال این الکترودها تنها با جریان مستقیم یاDC و با قطب معکوس است. نفوذ این جوشکاری زیاد و شکل مهره‌های جوش آن تخت و درجه سختی گرده جوش تقریباً زیاد است.
  • ۱ باشد، موارد استعمال این الکترود با AC، DC است. شکل ظاهری جوش این الکترود صاف و در شکاف‌ها و درزها کمی مقعر و درجه سختی جوش کمی زیادتر از گرده اول است.
  • ۲ باشد، موارد استعمال الکترود با DC، AC است. نفوذ جوش متوسط و درجه سختی جوش کمی کمتر از دو گروه قبل و نمای ظاهری آن محدب است.
  • ۳ باشد، این الکترود را می‌توان با جریان AC متناوب یا جریان مستقیم به کار برد. درجه سختی گرده جوش این الکترود کمتر از دو گرده اول و دوم و کمی بیشتر از گرده سوم و نیز دارای قوس الکتریک خیلی آرام و نفوذ کم و شکل مهره‌های آن در درزهای شکل محدب است.
  • ۴ باشد، این الکترود را می‌توان با جریان AC، DC به کار برد. موارد استعمال این الکترود برای شکاف‌های عمیق یا در جایی که چندین گرده جوش به روی هم لازم است، تعریف می‌شود.
  • ۵ باشد، مشخصه این علامت این است که فقط جریان DC مورد استفاده قرار می‌گیرد و موارد استعمال آن در شکاف‌های باز و عمیق است. درجه سختی گرده جوش این الکترود کم و دارای قوس الکتریکی آرامی است و پوشش شیمیایی آن از گروه پوشش الکترودهای بازی است.
  • ۶ باشد، خواص و مشخصه آن مطابق گروه ۶ است با این تفاوت که با جریان AC مورد استفاده قرار می‌گیرد.

به عنوان نمونه در مورد الکترود جوشکاری زیر داریم :

 

E 6010
حرف E = جریان برق
۶۰ = کشش گرده جوش بر حسب پاوند بر اینچ مربع
۱ = حالات مختلف جوشکار ی
۰ = نوع جریان می باشد.

 

انواع الکترود از لحاظ ساخت:

  • انجماد سریع (Fast Freezing Electrode)

الکترودهای جوشکاری انجماد سریع دارای سه خصلت اصلی هستند. ضمن ایجاد قوس قوی، سرباره بسیار کمی تولید می‌کنند و امکان استفاده در تمام موقعیت‌ها را دارند. کدهای E6010 و E6011 از انواع الکترود های انجماد سریع هستند.

 

  • انجماد پرشده (Fill Freeze Electrode)

الکترودهای جوشکاری انجماد پر شده دارای فلاکسی سنگین بوده و ضمن توانایی خارج کردن سرباره، امکان ایجاد دانه‌هایی با ترکیب یکنواخت را نیز دارند. کدهای E6012، E6013 و E7014 در زمره الکترودهای انجماد پر شده، قرار می‌گیرند.

 

  • چسبان سریع (Fast Fit Electrode)

الکترودهای جوشکاری چسبنده سریع دارای پوشش فلاکس بسیار سنگین بر روی سیم و نرخ رسوب گذاری بسیار سریع هستند. کدهای E6027، E6028 دو نوع از پرکاربردترین هستند.

 

  • کم هیدروژن (Low Hydrogen Electrode)

فلاکسی الکترودهای کم هیدروژن، دارای مقادیر بسیار کمی هیدروژن می‌باشد و از آن برای فولادهای پرکربن استفاده می‌گردد. E7018 و  E7028 در زمره الکترودهای کم هیدروژن هستند.

 

  • اﻟﮑﺘﺮودﻫﺎی ﻗﻠﯿﺎﯾﯽ (Moisture Resistant)

ﮔﺮوﻫﯽ ﺟﺪﯾﺪ از اﻟﮑﺘﺮودﻫﺎی ﻗﻠﯿﺎﯾﯽ ﺑﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﻣﻘﺎوم ﺑﻪ ﺟﺬب رﻃﻮﺑﺖ ﻣﺤﯿﻂ (Moisture Resistant) ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از فناوری ﻧﺎﻧﻮ توسعه داده شده‌اند. ﻣﯿﺰان رﻃﻮﺑﺖ ﭘﻮﺷﺶ اﯾﻦ اﻟﮑﺘﺮودﻫﺎ پس از ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺑﻪ ﻣﺪت ۹ ﺳﺎﻋﺖ در ﻣﺤﯿﻄﯽ ﺑﺎ دﻣﺎی ۲۸ دجه سانتیگراد و میزان ۸۰ درصد رﻃﻮﺑﺖ، ﮐﻤﺘﺮ از ۰.۴ درصد اﺳﺖ.

 

انواع پوشش الکترود

الکترودها دارای انواع متعددی هستند که در ادامه به توضیح خواص مهم‌ترین آن‌ها پرداخته شده است :

 

  • پوشش سلولزی

یکی از انواع مرسوم پوشش الکترود، پوشش سلولزی است. این پوشش از یک طرف کمی از پایداری قوس الکتریکی کاسته و از سوی دیگر موجب ازدیاد نفوذ جوش می‎گردد. برداشتن سرباره حاصل از این پوشش دشوار بوده و الکترود حاوی این پوشش قابلیت جوشکاری با هر دو جریان متناوب و مستقیم را دارد.

 

  • پوشش رتیلی

پوشش رتیلی از یک طرف موجب افزایش سهولت جوشکاری و از سوی دیگر باعث کاهش میزان پاشش جوش می‌شود. سرباره حاصل از این نوع پوشش به سهولت از فلز جوش جدا شده و الکترود حاوی این پوشش قابلیت جوشکاری با هر دو جریان متناوب و مستقیم را دارد.

 

  • پوشش قلیایی

از مهم‌ترین انواع پوشش الکترود، پوشش قلیایی است. این نوع پوشش خواص مکانیکی فلز جوش را بهبود بخشیده و البته اندکی موجب ناپایداری در قوس الکتریکی می‌گردد. الکترود حاوی این پوشش نیازمند بسته بندی مخصوص بوده، می‌بایست پیش از مصرف تحت بازپخت قرار گیرد و نیز قابلیت جوشکاری با هر دو جریان های متناوب و مستقیم را دارد.

 

  • اﻟﮑﺘﺮودﻫﺎی ﻗﻠﯿﺎﯾﯽ (Moisture Resistant)

ﮔﺮوﻫ ﺟﺪﯾﺪی از اﻟﮑﺘﺮودﻫﺎی ﻗﻠﯿﺎﯾﯽ ﺑﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﻣﻘﺎوم ﺑﻪ ﺟﺬب رﻃﻮﺑﺖ ﻣﺤﯿﻂ (Moisture Resistant) ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از فناوری ﻧﺎﻧﻮ توسعه داده شده‌اند. ﻣﯿﺰان رﻃﻮﺑﺖ ﭘﻮﺷﺶ اﯾﻦ اﻟﮑﺘﺮودﻫﺎ پس از ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺑﻪ ﻣﺪت ۹ ﺳﺎﻋﺖ در ﻣﺤﯿﻄﯽ ﺑﺎ دﻣﺎی ۲۸ دجه سانتیگراد و میزان ۸۰ درصد رﻃﻮﺑﺖ، ﮐﻤﺘﺮ از ۰.۴ درصد اﺳﺖ.

 

  • پوشش اکسیدی

این نوع پوشش ظاهری مناسب به جوش داده و جدا شدن سرباره را  تسهیل می‌کند. الکترود حاوی این نوع پوشش قابلیت جوشکاری با هر دو جریان های متناوب و مستقیم را دارد.

 

  • پوشش با جایگزینی بالا

برخی از انواع پوشش‌های فوق می‌توانند شامل پودر آهن باشند که موجب ازدیاد نرخ رسوب و در نتیجه افزایش نرخ اتصال و سرعت جوشکاری می‌گردد.

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید